باید توجه داشت که میان «خارج کردن تیر از بدن» و «بخشیدن انگشتر به فقیر» تفاوت بسیاری است.
خارج کردن تیر از بدن صرفا جنیه شخی و جسمی و توجه به خویشتن دارد و از مقام توجه کامل به خداوند و استغراق در ذات او دور است لذا حضرت به این واسطه از توجه به خداوند منصرف نشد.
ولی توجه به حال بنده فقیر و محرومی که در مسجد پیغمر اسلام(ص) ناله سرداده و استرحام می کند، یک عمل خدایی و قربی است و با توجه به خدا تناسب دارد و دیگر سخن از توجه به خود نیست، زیرا توجه به حال بینوا و رفع حاجت بندگان خدا، همان توجه به خداست. بعلاوه غرق شدن در توجه به خداوند این نیست که اختیار خود را از دست بدهد و یا بی احساس شود بلکه با اراده خویشتن توجه خود را از آنچه در راه خدا و برای خدا نیست بر میگیرد.
نماز و زکات هر دو عبادت هست و هر دو در مسیر رضای خداست. بنابراین توجه حضرت امیرالمومنین به فقیر صرفا برای خدا بوده و دلیلش نزول آیه است.
همسویی و هماهنگی خاصی میان نماز و زکات وجود دارد به طوری که بارها در قران کریم مساله زکات را بلافاصله بعد از نماز آورده است و تقریبا هر جا «اقامه صلاء» آمده «ایتاء زکات» نیز آمده است و این دو عبارت از نظر الهی در یک مسیرند و توجه به یکی با توجه به دیگری تعارضی ندارد.
به عبارت دیگر کمک به خلق خدا و مستمندان و فقیران خود یکی از عبادات یزرگ است و با نماز که آن هم عبادتی است بس بزرگ سنخیت کامل دارد.
بنابراین جایی تعجب نیست که ناله فقیر محروم و استرحام او در برابر مسلمانان، دل آگاه علی (ع) را هنگام نماز متوجه خود سازد و در ضمن آن عبادت، عبادت دیگری که هر دو برای خدا و جلب خشنودیی او بوده است انجام دهد حتی این عمل به قدری شایسته و ارزنده باشد که آیه ای درباره آن نازل گردد.
برچسب:
نویسنده: حمید سلیمانی